“Maximale regie cliënten”: Waardevol leven mogelijk maken voor mensen in langdurige ggz 

Geplaatst op 20 mei 2022

Doorgaand aansluiten op wat van waarde is voor cliënten, naasten en hulpverleners: dat is de droom van Radicale vernieuwing langdurige ggz. In dit artikel een aantal ontwikkelingen in de eerste maanden van 2022 en drijfveren van deelnemers. “Mensen geloven het vaak bijna niet, dat iemand tóch vooruit kan gaan en ontwikkelstappen zet.”

Op dit moment werken twaalf ggz-organisaties aan radicale vernieuwing. In Maastricht is bijvoorbeeld een ‘pilot Radicale vernieuwing langdurige ggz’ gestart, voor maximale regie van cliënten. Vanaf de start van de bouw van een nieuwe locatie worden zij actief betrokken rondom de vraag hoe zij daar willen leven. 

Vuur verder aanwakkeren

Net als in Maastricht worden bij verschillende vernieuwers in het land nu vaker ‘kampvuurgesprekken’ georganiseerd. Kampvuurgesprekken zijn inspiratiebijeenkomsten waarmee deelnemers de vernieuwing in hun organisatie van start gaan. In een open sfeer kunnen cliënten, naasten en hulpverleners aangeven wat voor hen belangrijk is in het samen leven en werken, en hoe zij daar aan bij willen dragen. Deelnemers creëren hiermee ruimte voor gelijkwaardigheid en vertrouwen. De bedoeling is dat het vuur van vernieuwing in mensen steeds aangewakkerd kan worden.

Uitwisseling en werkbezoeken

Dat gebeurt ook via allerlei bijeenkomsten die op gang gekomen zijn binnen de beweging – die door LOC ondersteund wordt. Onder meer cliënten, naasten, ervaringsdeskundigen, hulpverleners, managers, psychiaters en beleidsmakers van deelnemende organisaties zoeken elkaar op, op basis van vragen van deelnemers. Zoals: hoe geef je zinvolle, vraaggerichte daginvulling vorm – ook voor cliënten met de meest ingewikkelde problematiek? Andere onderwerpen zijn bijvoorbeeld uitgangspunten van de pilot in Maastricht; meer kansen en begrip in de wijk en bij financiers; zorg voorbij schotten en domeinen. VWS, zorgkantoren, en inspectie zijn partners in de beweging en hier actief bij betrokken. Net als de Nederlandse ggz, kenniscentrum Phrenos, Trimbos-instituut en Valente. 

Daarnaast maakten we kennis met minister Helder (Langdurige zorg) en gaat het actie-onderzoek naar Radicale vernieuwing door in 2022 en 2023. Coördinatoren van Radicale vernieuwing in de deelnemende organisaties ontmoeten elkaar sinds begin dit jaar, en dat leidt al tot nieuwe ideeën en verbindingen. 

Neis Bitter (rechts)

‘Herstel ook mogelijk voor meest kwetsbare mensen’

Neis Bitter (adviseur zorgontwikkeling en coördinator Radicale vernieuwing bij GGZ Rivierduinen): “Als je met meest kwetsbare mensen in de langdurige ggz in gesprek gaat, blijken er de meest boeiende mensen tussen te zitten. En ook veel meer wensen en doelen dan soms gedacht wordt. Hoe kun je toch ook voor hen goede kwaliteit van leven bewerkstelligen?” 

De coördinator hoopt collega’s uit de praktijk te verbinden met mensen uit andere organisaties die aan soortgelijke dingen werken. “Stilstaan bij: wat betekent het nou voor deze mensen om ook nog gewoon mens te zijn en te herstellen. En dat herstel mogelijk is voor iedereen. Ik hoor nog heel vaak: deze mensen gaan niet meer herstellen.” 

Olaf Galisch

Zien is geloven

Olaf Galisch, directeur behandelzaken en psychiater bij GGZ Friesland en coördinator Radicale vernieuwing: “We moeten anders leren kijken. Er zijn veel ontwikkelingen, maar het is vaak moeilijk die goed naar de praktijk te vertalen.“

“Het is aan ons meer om te begrijpen: waarom doet iemand eigenlijk iets, dan om bepaald gedrag direct te veranderen. Dan hoor je vaak een levensgeschiedenis, traumatische ervaringen, dat iemand zich niet veilig voelt en dat je daar tijd voor moet nemen.”

“Bij GGZ Friesland zijn er mensen met een drive om anders te kijken en doen. Ik hoop dat we via Radicale vernieuwing plekken creëren waar we ervaringen kunnen halen en brengen. Mensen geloven het vaak bijna niet, dat iemand tóch vooruit kan gaan en ontwikkelstappen zet. Door het mee te maken, kun je anders tegen dingen aan gaan kijken. Wij willen randvoorwaarden realiseren en enthousiasmeren, maar ik hoop dat Radicale vernieuwing helpt dat we het wiel niet opnieuw uit hoeven vinden.“

Download artikel als PDF

Praat mee! (2)

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Paul 6 maanden geleden

Oef.Dat is schrikken. Beseffen jullie wel hoe vol stigma en paternalisme dit artikel zit? Ondanks jullie overduidelijk goede intenties?
– in het hele artikel wordt gesproken met ‘zij’ en ‘hen’ over cliënten. En daarmee wordt de gewenste afstand tussen ‘wij normalen’ en ‘zij de gekken’ bevestigd. In het artikel krijgt geen cliënt of ervaringsdeskundige of naaste het woord. Alleen Professionals.
– ‘we gaan kijken wat we kunnen doen om voor hen kwaliteit van leven te realiseren.’ Ik mag toch hopen dat de cliënten daarin het voortouw krijgen en niet de hulpverleners of managers? Anders is die hele radicale vernieuwing oude wijn in nieuwe zakken. 
– het ergst van alles is de verbazing van de zorg coördinator ‘als je met hen gaat praten blijken er best boeiende mensen tussen te zitten.’ Leuk we gaan op Safari in de psychiatrie. Kijk wat die patiënten allemaal kunnen!
Ga gauw een goed boek over stigma lezen en pas dat toe op jullie volgende artikel. Wie weet komt het dan ooit nog goed met de langdurige psychiatrie. 
Vriendelijke groet,
Paul

Reageer op dit bericht
Douwe Dronkert 6 maanden geleden

Beste Paul,

Bedankt voor je betrokkenheid.

Op andere plekken dan dit artikel laten we cliënten, ervaringsdeskundigen en naasten zeker ook aan het woord.

Zoals je zegt, kan radicale vernieuwing alleen tot stand komen door te beginnen bij wat voor cliënten zelf van betekenis is. Steeds opnieuw. Dat is nadrukkelijk de kern van Radicale vernieuwing. 

En daarvoor is zeker nog veel werk te verrichten.
Ik weet niet of de coördinator zich verbaasde. Ik hoorde in haar woorden juist dat ze licht schijnt op hoe we kúnnen kijken naar mensen die met geestelijke aandoeningen te maken hebben. In tegenstelling tot wat vaak gedacht wordt (vanuit al dan niet bewuste stigma’s), op een manier die dus nog niet genoeg in mensen opkomt. 

Hartelijke groeten Douwe

Reageer op dit bericht
Week van de Radicale Vernieuwing
> Terugkijken 2021
> Alles over 2022

Deelnemende organisaties

Platform deelnemers

Alle deelnemers

Nieuwsbrief

  • Dit veld is bedoeld voor validatiedoeleinden en moet niet worden gewijzigd.

Click to access the login or register cheese